งานบริการผู้ป่วยออทิสติก



โรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์ เป็นโรงพยาบาลเฉพาะทางจิตเวชเด็กและวัยรุ่นที่ได้สะสมประสบการณ์และความชำนาญในการให้ดูแลผู้ป่วยออทิสติกมาอย่างยาวนานจึงเป็นโรงพยาบาลที่มีความเชี่ยวชาญในการดูแลรักษาผู้ป่วยออทิสติกเป็นอย่างดี

ในปัจจุบันโรงพยาบาลยุวประสาทฯ ได้มีการจัดบริการสำหรับผู้ป่วยออทิสติกในทุกช่วงวัย เริ่มตั้งแต่วัยเตาะแตะ (อายุระหว่าง 1-4 ปี) มีการจัดบริการคลินิกเตาะแตะสำหรับเด็กที่มีปัญหาพัฒนาการล่าช้าหรือเข้าเกณฑ์สงสัยมีภาวะออทิสติก ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อให้เด็กได้รับการประเมินและให้การวินิจฉัยโดยจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นได้อย่างรวดเร็ว เนื่องจากเป็นช่วงวัยทองต่อการบำบัดรักษาแก้ไขปัญหาพัฒนาการบกพร่อง

ผู้ป่วยออทิสติกในช่วงวัยอื่นๆจะได้รับการตรวจประเมินโดยจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นในคลินิกออทิสติกและปัญหาพัฒนาการของโรงพยาบาล หลังการตรวจวินิจฉัย จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นจะมีการวางแผนและส่งปรึกษาพยาบาลและสหวิชาชีพที่มีความรู้ความชำนาญ เพื่อแก้ไขปัญหาตามอาการของผู้ป่วย ปัญหาพัฒนาการบกพร่อง และภาวะอื่นที่พบร่วมในกลุ่มอาการออทิสติก
การให้การรักษาเพื่อแก้ไขปัญหาพัฒนาการและกลุ่มอาการออทิสติก จะเป็นการให้บริการด้วยพยาบาลที่มีความเชี่ยวชาญในการส่งเสริมพัฒนาการ มีการแก้ไขปัญหาการพูดการสื่อสารด้วยนักเวชศาสตร์การสื่อความหมายที่มีความรู้ความชำนาญในการแก้ไข บำบัดรักษาผู้ป่วยออทิสติกตลอดจนผู้ป่วยที่มีพัฒนาการด้านภาษาและการสื่อสารบกพร่อง

นอกจากนี้ผู้ป่วยออทิสติกมักพบปัญหาความผิดปกติของการประมวลผลทางประสาทสัมผัส (sensory disintegration disorder) การบำบัดรักษาผู้ป่วยในโรงพยาบาลจึงมีนักกิจกรรมบำบัดที่มีความรู้ความชำนาญในการบำบัดผู้ป่วยด้วยการบูรณาการประสาทความรู้สึก ตลอดจนถึงการรักษาและส่งเสริมทักษะการใช้กล้ามเนื้อมัดใหญ่ กล้ามเนื้อมัดเล็ก ทักษะการรับรู้ทางสายตาและการเรียนรู้ ทักษะการใช้กล้ามเนื้อระบบประสาท (neuro muscular) ตลอดจนถึงทักษะทางสังคม ด้วยโปรแกรมที่มีหลักฐานทางวิชาการรับรอง ในผู้ป่วยที่ความสามารถเพียงพอและจะต้องเข้าสู่ระบบการศึกษาผู้ป่วยจะได้รับการประเมินระดับเชาวน์ปัญญาโดยนักจิตวิทยาคลินิกเพื่อเป็นข้อมูลสำหรับการวางแผนการบำบัดรักษาและพัฒนาการเรียนรู้

นอกจากนี้ในรายที่มีปัญหาพฤติกรรม เช่น ก้าวร้าว ควบคุมอารมณ์โกรธของตนเองไม่ได้ มีปัญหาการปรับตัวและไม่ยืดหยุ่น จะได้รับการบำบัดในคลินิกปรับพฤติกรรมโดยนักจิตวิทยาคลินิก เมื่อผู้ป่วยมีความพร้อมที่เข้าสู่ระบบการศึกษาทางโรงพยาบาลมีนักวิชาการศึกษาพิเศษที่จะฝึกฝนเตรียมความพร้อมทั้งทางด้านร่างกาย การเรียนรู้ สังคมและพฤติกรรม เพื่อให้เด็กสามารถเข้าเรียนและคงอยู่ในระบบการศึกษาจนจบการศึกษาตามระดับความสามารถของผู้ป่วย รวมถึงผู้ป่วยออทิสติกวัยเรียนที่มีปัญหาการเรียน นักวิชาการศึกษาพิเศษจะทำการประเมินผู้ป่วยและวางแผนการเรียนรู้เพื่อแก้ไขปัญหาของผู้ป่วย เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถคงอยู่ในระบบการศึกษาต่อไปได้
เมื่อผู้ป่วยมีความพร้อมที่เข้าสู่ระบบการศึกษาทางโรงพยาบาลมีนักวิชาการศึกษาพิเศษที่จะฝึกฝนเตรียมความพร้อมทั้งทางด้านร่างกาย การเรียนรู้ สังคมและพฤติกรรม เพื่อให้เด็กสามารถเข้าเรียนและคงอยู่ในระบบการศึกษาจนจบการศึกษาตามระดับความสามารถของผู้ป่วย รวมถึงผู้ป่วยออทิสติกวัยเรียนที่มีปัญหาการเรียน นักวิชาการศึกษาพิเศษจะทำการประเมินผู้ป่วยและวางแผนการเรียนรู้เพื่อแก้ไขปัญหาของผู้ป่วย เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถคงอยู่ในระบบการศึกษาต่อไปได้

เมื่อผู้ป่วยออทิสติกที่จบการศึกษาและเริ่มเข้าสู่วัยทำงาน นักวิชาการศึกษาพิเศษและนักสังคมสงเคราะห์ของโรงพยาบาลจะดำเนินงานร่วมกันในการประเมินความสามารถของผู้ป่วย ฝึกทักษะที่จำเป็นต่อการประกอบอาชีพตามความสามารถของผู้ป่วยเพื่อเตรียมความพร้อมเข้าสู่การประกอบอาชีพ โดยนักสังคมสงเคราะห์จะดูแลทักษะการทำงานและทักษะทางสังคมผู้ป่วย เพื่อส่งผู้ป่วยเข้าสู่การทำงานในสถานประกอบการจริงในสังคม

ในกรณีผู้ป่วยที่จำเป็นต้องได้รับการบำบัดรักษาอย่างเข้มข้นและต่อเนื่อง จะได้รับการบำบัดรักษาแบบผู้ป่วยใน ซึ่งมีการจัดเป็นโปรแกรมการบำบัดที่มีพยาบาล สหวิชาชีพร่วมกันให้บริการครอบคลุมทุกด้านของปัญหาและความต้องการของผู้ป่วย ในการดูแลและบำบัดรักษาสำหรับผู้ป่วยที่มีความจำเพาะเจาะจงต่อระดับความสามารถและความต้องการของผู้ป่วย

ผู้ป่วยออทิสติกที่มีอายุมากกว่า 4 ปี จะได้รับการประเมินและแบ่งกลุ่มตามระดับความสามารถของผู้ป่วย ออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่  Level 1, Level2 และ Level3  เพื่อให้มีความจำเพาะเจาะจงต่อความสามารถของผู้ป่วยในแต่ละระดับมากยิ่งขึ้น กลุ่ม Level 2 ยังแบ่งผู้ป่วยออกเป็น 2 กลุ่มย่อย ได้แก่ Level 2H และ Level 2L รายละเอียดดังนี้

หมายถึง ทักษะของผู้ป่วยกลุ่มอาการออทิสติกที่มีความสามารถในด้านต่างๆ ในระดับสูง ความหมายในภาพรวมคือ มีความสามารถในการสื่อสารได้เป็นประโยค มีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น และช่วยเหลือตนเองได้
หมายถึง ทักษะของผู้ป่วยกลุ่มอาการออทิสติกที่มีความสามารถในด้านต่างๆ ในระดับปานกลางค่อนข้างสูง ความหมายในภาพรวมคือ มีความสามารถในการทำตามคำสั่งได้ 2 ขั้นตอนหรือมากกว่า สื่อสารเป็นคำ 2-3 คำต่อเนื่องกัน ตอบคำถามง่ายๆ ได้ ทำตามกติกาและเล่นในเกมง่ายๆ กับกลุ่มได้ และช่วยเหลือตนเองในกิจวัตรประจำวันได้บางกิจกรรม 
หมายถึง ทักษะของผู้ป่วยกลุ่มอาการออทิสติกที่มีความสามารถในด้านต่างๆ ในระดับปานกลางค่อนข้างต่ำ ความหมายในภาพรวมคือ พูดตามคำโดดหรือวลีสองคำได้ มองสบตาหรือชี้บอกสิ่งที่สนใจได้ เลียนแบบเสียงสระและพยัญชนะและเสียงต่างๆ ได้ มีสมาธิในการเล่นของเล่น เริ่มช่วยเหลือตนเองได้บ้างเล็กน้อยและให้ความร่วมในการทำกิจวัตรประจำวัน 
หมายถึง ทักษะของผู้ป่วยกลุ่มอาการออทิสติกที่มีความสามารถในด้านต่างๆ ในระดับต่ำ ความหมายในภาพรวมคือ ยังไม่สามารถสื่อสารได้เป็นคำที่มีความหมาย ทำตามคำสั่งง่ายๆ ได้ไม่ซับซ้อนปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นยังไม่ชัดเจน และช่วยเหลือตนเองได้บางเรื่องหากได้รับความช่วยเหลือบางขั้นตอน 
 
โดยแต่ละกลุ่มจะมีโปรแกรมการฝึก เพื่อพัฒนาให้มีความสามารถเพิ่มขึ้น

โปรแกรมการฝึก

บริการฝึกกระตุ้นพัฒนาการทางภาษาและสังคมสำหรับเด็กออทิสติก
เป็นการบำบัดด้วยหลักการส่งเสริมพัฒนาการรอบด้านร่วมกับทฤษฎีการปรับพฤติกรรม มีโปรแกรมสำหรับผู้ป่วยออทิสติกทั้งหมด 3 โปรแกรม ได้แก่ โปรแกรมผู้ปกครองเป็นผู้ร่วมบำบัดกลุ่มเตาะแตะ, โปรแกรมผู้ปกครองเป็นผู้ร่วมบำบัดกลุ่ม Level 3 และโปรแกรมผู้ปกครองเป็นผู้ร่วมบำบัดกลุ่ม Level 2L
บริการฝึกการช่วยเหลือตัวเองและงานบ้านสำหรับผู้ป่วยออทิสติก
เหมาะกับระดับความสามารถอยู่ใน Level 3 และ Level 2L โดยเน้นการเพิ่มพูนทักษะในการทำกิจวัตรและการดูแลตนเองในชีวิตประจำวันของผู้ป่วยให้พึ่งพาตนเองให้ได้มากที่สุด ลดภาระของผู้ปกครองและผู้ดูแลผู้ป่วย มีโปรแกรมสำหรับผู้ป่วยออทิสติกทั้งหมด 2 โปรแกรม ได้แก่ โปรแกรมผู้ปกครองเป็นผู้ร่วมบำบัดในผู้ป่วยออทิสติก Level 3  และ โปรแกรม Respite care
บริการฝึกทักษะทางสังคมและเตรียมความพร้อมไปโรงเรียนสำหรับเด็กออทิสติก
ที่มีความสามารถในระดับ Level 1, Level 2 ทั้ง 2L และ 2H ซึ่งมุ่งเน้นที่การเพิ่มความสามารถและศักยภาพในการเรียนในระบบการศึกษาของผู้ป่วยตามระดับความสามารถ มีโปรแกรมสำหรับผู้ป่วยออทิสติก 4 โปรแกรม ได้แก่ โปรแกรม Half way school, โปรแกรมเตรียมความพร้อมไปโรงเรียน, โปรแกรมฝึกทักษะทางสังคมในช่วงปิดเทอมฤดูร้อน และโครงการจ้างงานที่เป็นการจัดทำโปรแกรมร่วมกับนักสังคมสงเคราะห์
บริการผู้ป่วยจิตเวชเด็กและวัยรุ่นที่มีภาวะวิกฤต
จะให้การดูแลผู้ป่วยออทิสติกที่มีความก้าวร้าวรุนแรงของพฤติกรรมและอารมณ์ หรือมีโรคร่วมทางจิตเวชอื่นๆที่ส่งผลให้ผู้ป่วยมีความเสี่ยงในการก่อให้เกิดอันตรายต่อตนเอง ผู้เลี้ยงดู
ทุกโปรแกรมของหอผู้ป่วยใน ให้การดูแลรักษาผู้ป่วยร่วมกันระหว่างแพทย์ พยาบาลและสหวิชาชีพ อันได้แก่ ทันตแพทย์ เภสัชกร นักจิตวิทยาคลินิก นักสังคมสงเคราะห์ นักกิจกรรมบำบัด นักเวชศาสตร์การสื่อความหมาย นักวิชาการศึกษาพิเศษ โภชนากร และยังมุ่งเน้นการฝึกทักษะในการส่งเสริมพัฒนาการและการปรับพฤติกรรมให้แก่ผู้ปกครองหรือผู้เลี้ยงดูใกล้ชิดของผู้ป่วยเป็นผู้ร่วมบำบัดเพื่อให้เด็กได้รับการแก้ไขและส่งเสริมพัฒนาการอย่างต่อเนื่องแม้ในช่วงเวลาที่อยู่บ้าน โดยมีจุดมุ่งหมายที่จะให้ผู้ป่วยได้รับการพัฒนาและสามารถที่จะใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างมีความสุขตามศักยภาพ